Im szybciej rozpocznie się rehabilitację po urazie czy operacji ortopedycznej, tym większa szansa na pełny powrót do sprawności – to wspólne stanowisko lekarzy ortopedów i środowiska naukowego. W przypadku operacji, już w szpitalu, w ciągu 12–24 godzin od zabiegu, powinny zacząć się pierwsze ćwiczenia, przygotowujące pacjenta do aktywności i czynnej walki o zdrowie. Także fizjoterapeuci podkreślają, że opóźnienie w rozpoczęciu terapii prowadzi do utrwalania nieprawidłowych wzorców ruchu, przykurczy mięśniowych i ograniczonego zakresu ruchu – zmian często nieodwracalnych.
NFZ – system, który nie nadąża
Choć Narodowy Fundusz Zdrowia zapewnia teoretycznie dostęp do zagwarantowanej rehabilitacji, w praktyce większość pacjentów czeka na wizyty miesiącami. Problemem jest także krótki termin ważności skierowania – zaledwie 30 dni – co w przypadku trudności ze znalezieniem wolnego terminu może oznaczać konieczność ponownego ubiegania się o pomoc. Pacjentom, którzy chcą odzyskać pełną sprawność w rzeczywistości pozostaje wybór prywatnej opieki medycznej i skorzystanie z ortopedycznej poradni rehabilitacyjnej.
Przykładowo, rehabilitacja po urazie kończyny dolnej lub po jej zoperowaniu może trwać nawet 6-9 miesięcy. Tymczasem limity finansowania państwowej służby zdrowia i realne dostępne terminy sprawiają, że często pacjent dostaje termin dopiero po 2–3 miesiącach od operacji, a czasem nawet później. To o wiele za późno, by za pomocą dostępnych środków przywrócić pełną sprawność ruchową kończyny.
Skutki opóźnionej lub zaniedbanej rehabilitacji
Brak szybkiej interwencji terapeutycznej może wywołać poważne konsekwencje, takie jak trwałe przykurcze mięśni i ograniczenia zakresu ruchu kończyny, przewlekłe bóle wynikające z zaburzeń kompensacyjnych w kręgosłupie i stawach sąsiednich czy zaburzone gojenie tkanek. W przypadku niektórych operacji, np. rekonstrukcji więzadeł kolana (ACL), brak podjęcia natychmiastowej rehabilitacji grozi uszkodzeniem przeszczepu. Długa przerwa pomiędzy urazem czy operacją a podjęciem rehabilitacji znacznie zwiększa ryzyko ponownych kontuzji z powodu nieprawidłowego wzorca chodu lub przeciążeń.
Ważnym skutkiem nie podjęcia rehabilitacji w odpowiednim czasie jest także dyskomfort fizyczny i psychiczny. Dochodzi do obniżenia jakości życia i wydłużenia procesu powrotu do aktywności zawodowej czy sportowej, co może mieć wiele negatywnych reperkusji w codziennym życiu pacjenta.
Co robić, gdy NFZ zawodzi? Skuteczna rehabilitacja prywatna.
W obliczu braku sensownej alternatywy, corocznie coraz większe grono pacjentów decyduje się na skorzystanie z rehabilitacji prywatnej. To skuteczne rozwiązanie pod warunkiem wyboru odpowiedniej poradni. Ważne jest doświadczenie lekarzy i fizjoterapeutów, posiadany przez poradnię sprzęt rehabilitacyjny, a także kompleksowość usług. Fizjoterapeuci powinni pracować z pacjentami nie tylko w samej poradni, ale także udzielać instrukcji dotyczących samodzielnych ćwiczeń domowych, korzystania z pomocy ortopedycznych (np. kul, ortez) itp.
Warto umówić się na konsultację w poradni jeszcze przed planowanym zabiegiem operacyjnym, aby poznać szczegółowy plan skutecznej rehabilitacji. W wielu przypadkach działania można rozpocząć jeszcze przed operacją, aby przygotować ciało na trudy walki o powrót do pełnej sprawności.
Więcej informacji na temat metod rehabilitacji ortopedycznej można znaleźć na stronie: https://www.orthofit.pl/
